To Aεροδρόμιο του Ελληνικού…εντεκα χρόνια μετά


Το Χασάνι πήρε το όνομά του από έναν τούρκο γαιοκτήμονα που διέθετε εκεί πύργο. Χρόνια αργότερα τολοιμοκαθαρτήριο που είχε εγκατασταθεί στην μακρινή τότε έκταση της νότιας αττικής έδωσε το σημερινό όνομα στην περιοχή και έτσι το αποκαλούμενο Λοιμικό έγινε με παραφθορά Ελληνικό.
Το όνομα αυτό έμελλε να ταυτιστεί με το αεροδρόμιο της Αθήνας όταν άρχισε να κατασκευάζεται το 1938 ο πρώτος διάδρομος προσγείωσης 1.800 μέτρων. Παρά τις απαλλοτριώσεις που είχαν πραγματοποιηθεί ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το αεροδρόμιο. Οι δυνάμεις κατοχής επίσπευσαν την επέκταση του αεροδρομίου Ελληνικού για προσέγγιση στρατιωτικών αεροσκαφών. Όπως ήταν φυσικό οι συμμαχικές δυνάμεις προσπάθησαν με βομβαρδισμούς και μια σειρά από επιδρομές να παρεμποδίσουν τις εργασίες.
Με την απελευθέρωση άρχισε και η βελτίωση του αεροδρομίου που περιελάμβανε κυρίως επιδιόρθωση των ζημιών. Έτσι το 1950 αποκτά και δεύτερο διάδρομο μήκους 2.250 μέτρων με τον πρώτο να αυξάνεται και αυτός στα ίδια μέτρα. Μέσα σε οκτώ χρόνια ο κεντρικός διάδρομος θα αγγίξει τα 3000 μέτρα.
Η λειτουργία του ανατολικού σταθμού ήταν ένα μεγάλο σκαλοπάτι, πού άλλαξε ολότελα τόσο το τοπίο όσο και τις νοοτροπίες. Η εικόνα του μικρού, περισσότερο φιλικού, οικείου Δυτικού, ήταν ολότελα διαφορετική από εκείνη του επιβλητικού, πομπώδους, ουδέτερου, αρκετά ξενόφερτου Ανατολικού. Εγκαινιάστηκε το 1969 σε σχέδια τουΦιλανδού Ζάρινεν. Το έργο τότε εκθειάστηκε ιδιαίτερα από την δικτατορική κυβέρνηση. Η αυξητική τάση αφίξεων που παρουσίαζε διαρκώς το Ελληνικό θεώρησε αναγκαίες τις ενέργειες επέκτασης του αεροσταθμού. Όλα αυτά υπό το πρίσμα της αύξησης της τουριστικής κίνησης στην Ελλάδα που θεωρήθηκε μέγα και αναγκαίο εθνικό έργο.
Το Ανατολικό αεροδρόμιο σημάδευσε τη μετάβαση από το μαυρόασπρο, ταπεινό, αλλά τόσο άμεσο και επικοινωνιακό goodbye των παλιών ελληνικών ταινιών στο μεγαλοπρεπές, έγχρωμο αλλά απρόσωπο και παγωμένο διεθνές αεροδρόμιο των ταινιών του `70. Τότε είχαμε και δομικές αλλαγές καθώς το Δυτικό παραδόθηκε στην αποκλειστική χρήση της Ολυμπιακής Αεροπορίας που ακόμα απολάμβανε τη φήμη ενός ισχυρού εθνικού αερομεταφορέα, ενώ ο Ανατολικός δόθηκε στην χρήση των αλλοδαπών αεροπορικών εταιρειών. Η κίνηση, που είχε προβλεφθεί για το 1968, είχε ήδη επιτευχθεί από το 1967 και το αεροδρόμιο εξυπηρετούσε πλέον 3.300.000 επιβάτες και 25.000 τόνους φορτίου ετησίως. Τα σημάδια ότι, το αεροδρόμιο παρά τη γενναία διεύρυνση, δεν θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες του μέλλοντος, ολοένα και πλήθαιναν. Με την Μεταπολίτευση η κυβέρνηση Καραμανλή αναθέτει το 1976 σε κοινοπραξία της Aeroports de Paris και του Αεροδρομίου της Φρανκφούρτης την επιλογή της κατάλληλης θέσης για μεταφορά του αεροδρομίου.
Στις αρχές του `90 το Ελληνικό έφτασε να δέχεται 10 με 12 εκατομμύρια επιβάτες το χρόνο. Το 1993 με το κλείσιμο της γειτνιάζουσας Αμερικανικής Βάσης σταματάει η χρήση μέρους του αεροδρομίου ως πολεμικού. Τα κτίρια της Βάσης δίνονται τότε σε υπηρεσίες της Πολεμικής Αεροπορίας και κάποια διατίθενται σε δημόσιες λειτουργίες αλλά και για χρήση τοπικών φορέων.
Ενώ η χωροθέτηση του νέου Αεροδρομίου στα Σπάτα είχε εγκριθεί από το `80, εντούτοις συνεχώς καθυστερούσε ο διεθνής διαγωνισμός και οι απαλλοτριώσεις. Τελικά η συγκοινωνιακή ασφυξία που άρχισε να βιώνει το Ελληνικό έκανε την κυβέρνηση λίγο πριν το 1993 να δρομολογήσει την κατασκευή του νέου αεροδρομίου.  Το 1996 με κοινοπραξία του Ελληνικού Δημοσίου και της γερμανικής Hochtief Aktiengesellschaft αρχιζεί η κατασκευή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελ. Βενιζέλος» στα Σπάτα. Το υψηλό κόστος κατασκευής υποχρέωσε το δημόσιο σε υποβολή ειδικού τέλους σε όλους τους επιβάτες που χρησιμοποιούσαν το Ελληνικό (το αποκαλούμενο «Σπατόσημο»).
Η αντίστροφη μέτρηση για το Ελληνικό έχει αρχίσει. Στις 28 Μαρτίου 2001 εκτελείται από το Αεροδρόμιο του Ελληνικού η τελευταία πτήση. Ο νέος γυαλιστερός και κατά πολλά ευρωπαϊκός Αερολιμένας των Σπάτων σηματοδοτεί τότε την μετάβαση της ίδιας της χώρας στη νέα εποχή του εκσυγχρονισμού.
Ακριβώς δέκα χρόνια μετά το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού αναπολεί τις παλιές του δόξες. Έρημο με μπερδεμένο ιδιοκτησιακό καθεστώς και με το ελληνικό δημόσιο να προσπαθεί εναγωνίως να το εκμεταλλευτεί θετικά.
Με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 κατασκευάστηκαν στην έκτασή του οι εγκαταστάσεις του Κανό Καγιάκ, και το γήπεδο Μπέιζμπόλ. Μετατράπηκαν δε τα παλαιά συνεργεία αεροσκαφών της Ολυμπιακής σε Κλειστό Γήπεδο Μπάσκετ και Αίθουσα Ξιφασκίας. Τμήμα του αποτελεί σήμερα αμαξοστάσιο της Τραμ ΑΕ και των λεωφορείων της ΕΘΕΛ.
Το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης του Ελληνικού είναι σήμερα σε κακή κατάσταση. Για μεγάλο διάστημα οι εγκαταστάσεις παρέμεναν αφύλακτες με αποτέλεσμα σήμερα να παρουσιάζονται εκτεταμένες φθορές στα κτίρια. Πολλά από αυτά έχουν καταρρεύσει μετά τις κλοπές  ακόμα και στις γυψοσανίδες που είχαν ως επένδυση εσωτερικά. Πριν λίγο καιρό είχε καταστραφεί σε μεγάλο μέρος του το κτίριο Αφίξεων του Δυτικού Αεροδρομίου. Αντιθέτως το παντελώς άδειο Ανατολικό χρησιμοποιείται περιοδικά από τα Τουριστικά Ακίνητα για κλαδικές εκθέσεις.
Τα σήματα των αλλοδαπών αεροπορικών εταιρειών στέκουν ακόμα στα κτίρια της τεχνικής βάσης. Ο πίνακας με τις τιμές για τα κόμιστρα ταξί στην πιάτσα του αεροδρομίου σου δίνει την αίσθηση ότι οι δραχμές ισχύουν ακόμα. Όσο για το σήμα της Ολυμπιακής το βρίσκεις χωμένο μαζί με άλλα αντικείμενα της υπό εκκαθάριση εταιρείας στο μεγάλο πάρκιν…
Όμως εκείνο που μεταφέρει ακόμα το Ελληνικό είναι αυτό το άρωμα και την αίσθηση της χαμένης ελληνικότητας που δεν κατάφερε να έχει το γερμανικό στα Σπάτα. Η θαλασσινή αύρα παρά την βουή της Ποσειδώνος από την μία, και ο Υμηττός στο πιάτο από την άλλη ήταν το καλύτερο ελληνικό στοιχείο για τον εισαγόμενο επισκέπτη. Μαζί με έναν μεγάλο χλοοτάπητα που δρόσιζε και ξεκούραζε το καλοκαίρι πολλούς αναμένοντες τουρίστες.
Δέκα χρόνια μετά: παρατημένα κτίρια, λεηλατημένα αυτοκίνητα, χορταριασμένοι διάδρομοι, έξι παροπλισμένα αεροσκάφη, σε ένα σύνολο 5.287 στρεμμάτων, που περικλείεται σε μια περίμετρο 13 χιλιομέτρων. Όλα αυτά σκιαγραφούν τα πάντα ελληνικό πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού.
Πόσο δυνατό μπορεί να είναι ένα λογότυπο ή ένα διαφημιστικό σήμα αλήθεια; Τα χρόνια περνάνε, οι άνθρωποι αλλάζουν, η πόλη μεταλλάσσεται και αλλοιώνεται στις όψεις της όμως αυτά μένουν εκεί. Σήματα εταιρειών και διαφημίσεις  που αντέχουν τελικά το χρόνο μέσα στην καθημερινότητα της μεγάλης μας πόλης. Η όψη τους φυσικά δεν μας φέρνει μια μικρή νοσταλγία αλλά την εικόνα της άλλης Αθήνας..πριν το 1999.
Οι εικοσάρηδες, και πλέον, σε ηλικία θα θυμούνται ίσως με νοσταλγία το Αεροδρόμιο τουΕλληνικού. Ένα από τα σημεία κατατεθέν στην Λ. Βουλιαγμένης ήταν και είναι το περίφημο «σήμα της Ολυμπιακής». Στη στροφή της Αργυρούπολης στέκει ακόμα ο παλιός λογότυπος της Ολυμπιακής Αεροπορίας που είχε τοποθετηθεί από τον αερομεταφορά στις αρχές του `80 για να υποδέχεται του επισκέπτες της χώρας αλλά και να δηλώσει την ταύτιση της εταιρείας με την γύρω περιοχή του Αεροδρομίου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: