Μπορεί να μπλοκάρει την διαδικασία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας;


Γράφει ο Χρήστος Ηλ.Τσίχλης Δικηγόρος Αθηνών

tromaktiko11734
Η παραίτηση ενός Προέδρου της Δημοκρατίας,εάν διαφωνεί με μία απόφαση της κυβέρνησης,θα σηματοδοτούσε πολιτικές εξελίξεις και θα αποτελούσε την μοναδική παραίτηση μέχρι σήμερα προέδρου από την θέση του.Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, έχει δηλώσει δημοσίως πολλές φορές στο παρελθόν ότι η Μακεδονία είναι μία και ελληνική και ο όρος Μακεδονία ανήκει στους έλληνες.

Η παραίτηση ενός προέδρου,είναι προσωπική επιλογή και βεβαίως δεν απαγορέυεται από το Σύνταγμα. Αν και το Σύνταγμα χαρακτηρίζει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «ρυθμιστή του πολιτεύματος», ωστόσο οι αρμοδιότητές του είναι εξαιρετικά περιορισμένες μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 1986.Ο Πρόεδρος μπορεί χωρίς υπουργική προσυπογραφή, δηλαδή με δική του ευθύνη, να αναπέμψει στη Βουλή νομοσχέδιο που έχει ψηφισθεί από αυτή, εκθέτοντας και τους λόγους της αναπομπής.

Τότε αυτό εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής και αν ξαναψηφισθεί και πάλι με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, ο Πρόεδρος το εκδίδει και το δημοσιεύει υποχρεωτικά (άρθρο 42). Σε περίπτωση παραίτησης του προέδρου,τον αναπληρώνει προσωρινά ο Πρόεδρος της Bουλής, αν δεν υπάρχει Bουλή, ο Πρόεδρος της τελευταίας Bουλής και, αν αυτός αρνείται ή δεν υπάρχει, η Kυβέρνηση συλλογικά.

Kατά την περίοδο της αναπλήρωσης του Προέδρου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις για τη διάλυση της Bουλής, με εξαίρεση την περίπτωση του άρθρου 32 παράγραφος 4, καθώς και οι διατάξεις για την παύση της Kυβέρνησης και την προσφυγή σε δημοψήφισμα, κατά τις διατάξεις του άρθρου 38 παράγραφος 2 και του άρθρου 44 παράγραφος 2. Ο αναπληρών τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν δύναται να συμμετέχει στις ψηφοφορίες της βουλής, άρα ούτε και σε αυτές για την ανάδειξη νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έχει διακριτική ευχέρεια έκδοσης της Πράξεως Νομοθετικού Περιεχομένου, που του προτείνει η εκάστοτε Κυβέρνηση.

Δεν μπορεί, δηλαδή, να αναπέμψει την Π.Ν.Π., αλλά μπορεί να αρνηθεί ή να αναβάλει την έκδοση της. Η γραμματική διατύπωση των ανωτέρω διατάξεων είναι σαφής: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να εκδίδει τις ανωτέρω πράξεις, ή σύμφωνα με την αρχική διατύπωση του Συντάγματος του 1975 δύναται να εκδίδει τις ανωτέρω πράξεις. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν μπορεί να προβαίνει σε ενέργειες που δεν προβλέπονται ρητά από το Σύνταγμα, ούτε όμως υποχρεούται να προβαίνει σε τέτοιες ενέργειες, εάν, ομοίως, η υποχρέωση του αυτή δεν προβλέπεται ρητά από το Σύνταγμα.
Σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 1 του Συντάγματος, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποτελεί τον ρυθμιστή του Πολιτεύματος.
Ωστόσο, κατά το παρόν Σύνταγμα, οι ουσιαστικές αρμοδιότητες του Προέδρου είναι περιορισμένες σε σχέση με τις αρμοδιότητες του Πρωθυπουργού.
Οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας διακρίνονται σε συμβολικές, ρυθμιστικές, νομοθετικές, διοικητικές και δικαστικές, είναι συγκεκριμένες, απαριθμούνται περιοριστικά στο Σύνταγμα και διέπονται:
-από τον ερμηνευτικό κανόνα του άρθρου 50 σύμφωνα με τον οποίο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει μόνο όσες αρμοδιότητες του αναθέτουν ρητά το Σύνταγμα και οι νόμοι που είναι σύμφωνοι με αυτό και
-από τη ρήτρα του άρθρου 35 παρ. 1 σύμφωνα με την οποία, καμία πράξη του Προέδρου δεν ισχύει ούτε εκτελείται χωρίς την προσυπογραφή του αρμοδίου Υπουργού εκτός από τις εξαιρέσεις που αναφέρονται περιοριστικά στην παρ. 2 του ιδίου άρθρου.
Ειδικότερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας:
(άρθρο 36 παρ. 1)
εκπροσωπεί διεθνώς το κράτος, κηρύσσει πόλεμο, συνομολογεί συνθήκες ειρήνης, συμμαχίας, οικονομικής συνεργασίας και συμμετοχής σε διεθνείς οργανισμούς ή ενώσεις και τις ανακοινώνει στη Βουλή όταν το συμφέρον και η ασφάλεια του Κράτους το επιτρέπουν. Η αρμοδιότητα αυτή είναι τυπική και ασκείται ουσιαστικά από την Κυβέρνηση.
(άρθρο 37 παρ. 1)
Διορίζει τον Πρωθυπουργό, τους Υπουργούς και τους Υφυπουργούς(τους οποίους υπουργούς και υφυπουργούς επιλέγει ο Πρωθυπουργός).
(άρθρο 38 παρ. 1)
Απαλλάσσει την Κυβέρνηση από τα καθήκοντά της αν αυτή παραιτηθεί ή απολέσει την εμπιστοσύνη της Βουλής.
(άρθρο 37 παρ. 2, 3 και 4)
Αναθέτει διερευνητική εντολή προκειμένου να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμού Κυβέρνησης που να απολαύει της εμπιστοσύνης της Βουλής.
(άρθρο 40 παρ. 1)
Συγκαλεί τη Βουλή σε σύνοδο τακτικά μία φορά το χρόνο και έκτακτα όταν αυτός το κρίνει εύλογο.
(άρθρο 40 παρ. 1)
Κηρύσσει την έναρξη και τη λήξη κάθε βουλευτικής συνόδου αυτοπροσώπως ή δια του Πρωθυπουργού.
(άρθρο 40 παρ. 2, 3)
Αναστέλλει τις εργασίες της βουλευτικής συνόδου, αρμοδιότητα που μπορεί να ασκήσει ο Πρόεδρος κατά διακριτική ευχέρεια μία φορά σε κάθε βουλευτική σύνοδο.
(άρθρα 32 παρ. 4, άρθρο 37 παρ. 3, άρθρο 41)
Διαλύει τη Βουλή και προκηρύσσει εκλογές στις περιπτώσεις που καθορίζει το Σύνταγμα:
(άρθρο 37 παρ. 3)
Εάν δεν τελεσφορήσουν οι διερευνητικές εντολές και επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού Κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής.
(άρθρο 41 παρ. 1)
Εάν έχουν καταψηφισθεί από τη Βουλή δύο Κυβερνήσεις και η σύνθεσή της δεν εξασφαλίζει κυβερνητική σταθερότητα.
(άρθρο 41 παρ. 2)
Προκειμένου να αντιμετωπισθεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας, μετά από πρόταση της Κυβέρνησης που έχει τη ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής.
(άρθρο 44 παρ. 2 εδ. 1)
Προκηρύσσει δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου και απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται με απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.
(άρθρο 44 παρ. 2 εδ. 2)
Προκηρύσσει δημοψήφισμα για ψηφισμένο νομοσχέδιο που αφορά σε σοβαρό κοινωνικό θέμα, με διάταγμα που προσυπογράφεται από τον Πρόεδρο της Βουλής, εφόσον αυτό έχει προταθεί από 120 βουλευτές και έχει αποφασισθεί από 180 βουλευτές.
(άρθρο 44 παρ. 3)
Απευθύνει διαγγέλματα προς το λαό σε εντελώς εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά από σύμφωνη γνώμη του Πρωθυπουργού. Τα διαγγέλματα προσυπογράφονται από τον Πρωθυπουργό και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
(άρθρο 42 παρ. 1)
Εκδίδει τους νόμους που ψηφίζει η Βουλή μέσα σε ένα μήνα από την ψήφισή τους. Με την έκδοση δηλ. την υπογραφή του νόμου, ο Πρόεδρος πιστοποιεί τόσο τη γνησιότητα του νόμου όσο και την τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας.
(άρθρο 42 παρ. 1)
Δημοσιεύει τους νόμους που ψηφίζει η Βουλή. Δημοσίευση είναι η πράξη του Προέδρου της Δημοκρατίας με την οποία εντέλλεται τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
(άρθρο 42 παρ. 1 και 2)
Έχει το δικαίωμα της αναπομπής του ψηφισμένου νόμου στη Βουλή. Το δικαίωμα της αναπομπής μπορεί να ασκηθεί εντός ενός μηνός από την ψήφισή του νόμου και πρέπει να συνοδεύεται από έκθεση των λόγων της διαφωνίας του Προέδρου με το νομοσχέδιο.
(άρθρο 43)
Εκδίδει κανονιστικά διατάγματα. Το Σύνταγμα προβλέπει τις εξής περιπτώσεις έκδοσης διαταγμάτων από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας:
(άρθρο 43 παρ. 1)
Ο Πρόεδρος εκδίδει διατάγματα που θεσπίζουν λεπτομερειακούς κανόνες αναγκαίους για την εκτέλεση των νόμων. Το Σύνταγμα αναθέτει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την εκτέλεση των νόμων με τη σύμπραξη του αρμοδίου Υπουργού που προτείνει και προσυπογράφει. Για την άσκηση αυτής της αρμοδιότητας δεν απαιτείται εξουσιοδότηση του κοινού νομοθέτη.
(άρθρο 43 παρ. 2)
Ο Πρόεδρος εκδίδει κανονιστικά διατάγματα με ειδική εξουσιοδότηση νόμου και μετά από πρόταση του αρμοδίου Υπουργού.
(άρθρο 43 παρ. 4)
Ο Πρόεδρος εκδίδει κανονιστικά διατάγματα για τη ρύθμιση θεμάτων που καθορίζονται σε νόμους-πλαίσια πάντοτε με τη σύμπραξη του αρμοδίου Υπουργού.
(άρθρο 44)
Εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου. Οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου αποτελούν νομοθετικές ρυθμίσεις και εκδίδονται μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου:
(άρθρο 44 παρ. 1)
Σε έκτακτες περιπτώσεις επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης.
(άρθρο 48 παρ. 5)
Σε περίπτωση πολέμου, επιστράτευσης εξαιτίας εξωτερικών κινδύνων ή άμεσης απειλής της εξωτερικής ασφάλειας, μετά την έναρξη ισχύος των μέτρων του άρθρου 48, για να αντιμετωπισθούν επείγουσες ανάγκες ή για να αποκατασταθεί ταχύτερα η λειτουργία των συνταγματικών θεσμών.
(άρθρο 48 παρ. 2)
Κηρύσσει τη χώρα σε κατάσταση πολιορκίας σε περίπτωση πολέμου, επιστράτευσης ή άμεσης απειλής της εθνικής ασφάλειας εφόσον η Βουλή απουσιάζει ή υφίσταται αντικειμενική αδυναμία έγκαιρης σύγκλησής της, μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου.
(άρθρο 35 παρ. 2ε)
Διορίζει το προσωπικό της Προεδρίας της Δημοκρατίας.
(άρθρο 46 παρ. 2)
Απονέμει τα προβλεπόμενα παράσημα σε ημεδαπούς και αλλοδαπούς σύμφωνα με τις διατάξεις των σχετικών νόμων.
(άρθρο 45)
Είναι ο συμβολικός αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Χώρας και απονέμει τους βαθμούς σε όσους υπηρετούν σε αυτές όπως ορίζει ο νόμος.
(άρθρο 36 παρ. 1)
Ως διεθνής εκπρόσωπος του Κράτους, χορηγεί τα διαπιστευτήρια γράμματα στους διπλωματικούς αντιπροσώπους της χώρας στα ξένα κράτη και δέχεται τα διαπιστευτήρια γράμματα των ξένων διπλωματικών αντιπροσώπων.
(άρθρο 47 παρ. 1)
Παρεμβαίνει στη δικαστική λειτουργία με την αρμοδιότητα της απονομής χάριτος. Ο Πρόεδρος μπορεί να χαρίζει, να μετατρέπει ή να μετριάζει τις ποινές που επιβάλλονται από τα δικαστήρια και επίσης να αίρει τις κάθε είδους έννομες συνέπειες των ποινών που έχουν επιβληθεί και εκτιθεί. Η αρμοδιότητα αυτή ασκείται ύστερα από πρόταση του Υπουργού Δικαιοσύνης και γνώμη ( απλή και όχι σύμφωνη ) του Συμβουλίου Χαρίτων.
(άρθρο 47 παρ. 2)
Απονέμει χάρη σε Υπουργό που καταδικάσθηκε σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος. Το δικαίωμα αυτό ασκείται μόνο μετά τη συγκατάθεση της Βουλής.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: